NOCIÓN DE GOBERNANZA COMO XESTIÓN PÚBLICA PARTICIPATIVA E RETICULAR. Antonio Natera

Gobernanza.- acción de goberno como xestión de redes nas queparticipan unha multiplicidade de actores públicos e privados e, ao seu análise se lle presta unha atención preferente.

Campos de desenrolo da perspectiva da gobernanza.-

1.- Nova xestión pública

2.- análise de políticas públicas

3.- Na economía política ( intercambio público-privado)

4.- No ámbito da xestión empresarial

5.- Nas relacións internacionais

6.- Na estratexia dalgunhas organizacións internacionais

7.- No terreo da política urbana, a gobernanza local e as redes de participación cidadá

8.- No ámbito da Unión Europea, para destacar a natureza negociada das relacións entre institucións locais, rexionais, nacionais e transnacionais.

-Gobernanza.- (acordo básico) levar á práctica estilos de gobernar nos que se difuminan os límites entre os sectores públicos e privado. Non se caracteriza pola xerarquía, senon pola interacción entre actores corporativos autónomos e por redes de organizacións.

A gobernanza refírese ás estructuras e procesos polos que os actores políticos e sociais levan a cabo prácticas de intercambio, coordinación, control e adopción de decisións nos sistemas democráticos.

Transformacións do Estado e condicións da gobernanza.-

*crise fiscal do Estado

*xiro ideolóxico cara ao mercado

*globalización

*Nova xestión pública

*converxencia de tres atributos do cambio social: complexidade, velocidade e diversidade que incidiron en transformacións significativas na natureza das políticas públicas. Neste momento, as políticas reflexan o cambio social cara a temas como a participación cidadá, a protección do medio ambiente ou as cuestións de xénero.

*O incr4emento da complexidade e fragmentación das estructuras políticas e administrativas.

A gobernanza como xestión de redes.-

A cooperación entre o estado e a sociedade civil para a formulación de políticas, lévase a cabo de múltiples maneiras:

-Acordos neocorporatistas (Estado-empresa-traballadores)

-Mecanismos de autoorganización (delegación exxpresa de funcións por`parte do Estado nas organizacións privadas)

-Redes de actores públicos y privados en niveis específicos ou sectores das políticas. A idea de gobernanza se vincula de xeito predominante na xestión de redes.

-Ventaxas da estructura en rede.- A súa capacidade para fomentar a eficacia e a innovación xa que:

     .Permite acceder a unha variedade maior de fontes de información

     .Ofrecen maiores oportunidades de aprendizaxe

     .Ofrecen bases máis flñexibles e estables para a coordinación e a aprendizaxe interactivo

     .Representan mecanismos axeitados para a creación e o acceso so coñecemento tácito.

 

Redes de gobernanza

1.- Características e configuración interna da rede de gobernanza.-

     -Características-

          .Estructura multicéntrica

          .Interdependencia entre os actores

          .Interaccións cun grao aceptable de estabilidade

-Configuración-

          .Ordenación elemental (densidade, heteroxeneidade e intensidade relacional)

          .Institucionalidade (estabilidade da rede)

          .Función principal

          .Relacións de poder

          .Repartición de intereses e valores

          .Relacións da rede co seu contorno.

2.- Relacións de cooperación nas redes de gobernanza.-

Normalmente os actores gubernamentais exercen un maior poder na dirección da rede.

          .relacións formais.- (de autoridade). Os membros da rede colaboran aportando recursos e información

          .relacións coercitivas.- (de abuso de autoridade). os membros da rede colaboran por medo ás sancións

          .relacións utilitaristas.- Intercambio de bens, servizos e favores

          .relaciónc clientelares.-

          .relacións como coalición.- Hai unha coalición de intereses. Necesítanse uns obxetivos específicos a medio e longo prazo no que se sustente a relación, e dun viable e fluido sistema de comunicación entre os membros da rede.

          .cooptación interesada.-integración dalgínb membro da rede na esfera decisional do goberno.

          .relacións personais.-

En cada rede tense que comprobar qué tipo de relación predomina e ten que demostrarse qué combinación ou combinacións de eles é máis operativa para a consolidación de dita rede. Hipotéticamente polo menos, a rede será máis forte cando se basee nun maior número de tipos de relacións.

3.- Estratexia de xestión de redes.-

          a)-Elementos ou actividades que favorecen o éxito:

               .Fomento de situacións de suma positiva

               .Evaluar permanentemente e negoxiar solucións

               .Posibilitar a creación dun marco para acción cotiá.

Habilidades de liderazgo imprescindible: habilidades para aunar e habilidades para acadar metas comúns.

          b)Orientación na regulación de conflictos, cun sentido estratéxico:

                 .Xestión das relacións internas

                .Xestión da propia estructura da rede.

Aplicación da gobernanza a nivel local.-

O governo local posee algunha das características que fan que sexa o máis axeitado para xenerar iniciativas de participación cidadá. Estase a producir o paso do governo local como “prestador de servizos” ao seu novo papel de “capacitador”, é decir, encárgase de capacitar a outros para que presten servizos colectivos.

(A Nova Xestión Pública presta unha maior atención aos productos, resultados e impactos na xestión municipal).

a idea de gobernanza local remite ao “conxunto de normas formais e informais , estructuras e procesos mediante os cales os actores locais constituen un factor crítico na construcción e mantemento da confianza, o compromiso e un sistema de negociación”.

As experiencias de participación cidadá de moitos concellos europeos van:

          .Autoxestión de determinados servizos municipais (centros socioculturais, escolas infantís, etc)

          .Xestión compartida de certos proxectos locais (festas, programas de ocio, educación de adultos, etc)

          .Adopción de decisións sobre o entorno urbán (espazos verdes, ordenanza de transporte, limpeza, etc)

          .Atribución ao cidadán do papel asesor-cliente (círculos de calidade, xestión de queixas, foros de cidadáns, etc)

Problemas dos sistemas de gobernanza.-

          1.- A tensión que se produce entre a complexidade do proceso decicional asociado aos sistemas de gobernanza e os códigos normativos empleados para explicar e xustificar ao governo. O sistema que parece estar surxindo carece dun firme sustento normativo, dun espazo de valores que o explique e xustifique.

          2.- Difuminación de responsabilidades. A dificultade para a atribución de responsabilidades acaba por suscitar incertidume nos actores encargados de formular pólíticas e nos cidadáns en xeral (perigos: evitación das culpas, bñusqueda de chivos expiatorios).

          3.- Tensión persistente que se produce entre a tentación de intervir de xeito obrigatorio e vinculante na regulación de conflictos, e a dependencia da acción e aceptación por aprte dos actores participantes na gobernanza.

          4.- Os sistemas de gobernanza poden fracasar polas tensións e os problemas coas organizacións da sociedade civil, inda cando os responsables públicos e líderes políticos desenrolen as tareas axeitadas correpondentes á coordinación, guía e integración de redes.

*A idea de fracaso da gobernanza é esencial para entender o novo universo (inseguro) da acción de goberno, e nos retrotrae á vella idea maquiaveliana da política copmo arte de lidiar coas contingencias.

Resume feito por Ana Mª Benito